Sunday, August 8, 2021

විවේක මනස සතුටු සිත සහ ගුරුවරු

විවේක මනස සතුටු සිත සහ ගුරුවරු

______________________________________

විවේක මනස අධ්‍යාපනය සමඟ, ඉගෙනුම සහ ඉගැන්වීම සමඟ පැවතිය යුතු අනිවාර්ය පදනමක්. එය තීරණය කරන සාධක බොහොමයක් තිබෙනවා. එක් ගුරුවරයෙකු ට ඇති වැඩ ප්‍රමාණය, ඔහුට/ඇයට ජීවත් වීමට සහ සංස්කෘතික ජීවිතය පවත්වාගෙන යාමට ඇති ආදායමේ ප්‍රමාණවත් බව එයින් කිහිපයක්. (මේ සංස්කෘතික ජීවිතය ගතකිරීම අධ්‍යාපනයේ වැදගත් සාධකයක් බව ගුරුවරුන්වත් කල්පනා නොකරන දෙයක්.ඒක ඒ අයට අමතක වෙලා.)
අවිවේකය සහ අතෘප්තිමත් මනස අධ්‍යාපනය තුළ ඇති කරන ගැටළු බොහොමයි. (ඒව ගැන කවුරුවත් සීරීයස් නැහැ) මේ හැම දෙයක්ම නොවුනට ඒක විසඳගන්න තියෙන මූලිකම උත්තරය තමයි තමන්ගේ ආදායම. බොහෝ රටවල ගුරුවරයා ට වැඩි වැටුපක් ගෙවන්නෙ අර කියූ විවේකය අනාගතයක් ගොඩනැඟීමේ විශාල පදනමක් වන නිසා. බාහිර පීඩනය උපරිමව අවම කරන්න ට ඕන නිසා. (ගුරුවරයට පමණක් නොවේ එය සිසුවටත් අදාළයි)


ඒ අනුව ලංකාවේ ගුරුවරයා ට මේ කියන දේවල් එක්ක සංස්කෘතික වනවා තබා සාමාන්‍ය ජීවිතයවත් පවත්වාගෙන යන්නට අසීරු බව තමා පෙනී යන්නේ. ප්‍රථිඵලය වන්නේ තම වගකීම සහකම්පනයකින් තොරව යානත්‍රිකව ඉටුකරන, අභිමානය භින්න වූ, වෘත්තීය සංවර්ධනය අතහැරදැමූ ගුරු භූමිකාවක්. (සමහරවිට අධ්‍යාපනයේ අරමුණු පිළිබඳව අසංවේදී, දරුවන් ට තඩි ගහන, පරුෂ වචනයෙන් බනින අනුකම්පා සහගත පංචස්කන්ධයක්.) එතකොට අනාගත පරම්පරාවක්ම ඉදිරියට රැගෙන යන්නේ මේ අති සෘණාත්මක බලපෑමේ දායාදය.
ඔවුන් ට කාලකන්නි කියා බනින අය නොකියන සත්‍ය ඒක. ඔවුන් කාලකන්නි කර ඇත්තේ ඒ බනින අයම සහ එය විමසන අපේ සමාජයම බව අපටත් මතක නැහැ.
මටනම් ගුරුවරුන් දෙවියන් නොවේ. නමුත් ඔවුන් ගේ සතුටු විවේක මනස අනාගතයකට විශාල පදනමක් හදාවි. ඔවුන්ගේ මෙහෙය අධි තක්සේරු නොකළාට අවතක්සේරු කරන්න ට කාටවත් අයිතියක් නැහැ. ඒකෙ වැදගත්කම සසඳන්න බැහැ. මොකද එහි ඵලය අවසානයේ දරන්නෙ මේ රටේ අනාගතය නිසා.

ඩිලන්ත පණ්ඩුක රත්නායක
23.07.2021


ගුරු අගරු


කට කියවන ලියන
සෙළවෙන රවන
හිස්ගෙඩි..
එළි තැන නොදැන
අඳුරට ම හුරු වූ
ඇස් ගෙඩි..
යව එව නවතුව
අණකට ම කීකරු
බැටළු සිතුවිලි..
ගුරු සඳ නොතැවෙව..
නුඹ ම තැනූ උන්ටය
ඒ සීතල උරහිස් අයිති..

© ඩිලන්ත පණ්ඩුක රත්නායක
04.08.2021



Friday, November 13, 2020

හිස් කුසැති ඇවිදින මරණ

නොහරිනු ඔය රිය කවුළු

නො බලනු අයදින දෑස් දෙස ඔය ඇවිදින මරණයයි අපි තිරයකින් නැරඹූ... නොයනු එපිටට ඔය පවුරු දොවනු ඇල්කොහොලින් දෑත ම උහු වපුරති විෂ බීජ ඉස්සරත් ඔහොමයි... අර ඇස් කෙවනි තුළ කළු බලන අප දෙස විමසන
ඇයි මේ අප පසුපසම
දිව යා යුතුය ඈතට... ගොමස්කඩ ගඳ වෙස් මුහුණු පිළුනු මුව ඒ තුළ දත් ඇදුන ඔය ඇවිදින මරණයයි අපි තිරයකින් නැරඹූ... මතු මහල මත අප සැඟවුණු ලියන කවි හෙම පිරි කුසින හිස් කුස මරණයක අරුම උන් සුඟක්වත් නොතකයි... ___________________________ © ඩිලන්ත පණ්ඩුක රත්නායක 14.11.2020





Wednesday, October 30, 2019

කාබන් පිය සටහන්

ටොන් ගාණක් වුවත්

එකතු කළ හැකි
ප්‍රතිපූර්ණය කළ නොහැකි
සීතල පාද පත්ලෙහි තැවරුණ
කාබන් වූ...සීතල වූ...
මිනිස් සුසුම්..

ඔය.. ඔය ..ඔබෙත්
නිහඬව සිටින මගෙත්
පා සටහන් අතරෙහි ම

ඇත..
පෙනෙනු නැත..
ඒ සිටවූ පැළ අතර...

_____________________________________
© ඩිලන්ත පණ්ඩුක රත්නායක

2019 ඔක්තෝම්බර්

(නිමිත්ත - ඔවුන් ආඩම්බරයෙන් කියූ ලෙස ඒ ලොව පළමු කාබන් හරණ ජනපතිවරණ ප්‍රචාරක වැඩසටහනයි. 2019 අග ලංකාවේ පැවැත්වුනි. එ දෙස බලා සිටින්නෙමු)

source: http://www.ft.lk/news/World-s-first-carbon-sensitive-environmentally-friendly-election-campaign/56-688820

Monday, October 28, 2019

ඇඟේ ගානට හෑරූ පොළොවේ හැමතැන සිදුරු.




එහේ විතරක් නොවෙයි.. මෙහෙත්..
ඇඟේ ගානට හෑරූ
පොළොවේ හැමතැන සිදුරු...
හැකිළී මියෙන
මුහුණු නැති
පුංචි උන් තනි වූ

දික්වූ දෑත් නැති
කරවුන දෑස් ඇති
වැලපෙති මහ එවුන්
එබෙමින්
මුවෙහි ඒ සිදුරු...

නොදැනම
මේ සිදුරු ඇරඹුම
උන් වැටුණු පතුළෙහි ම බව
අයදිති උන්ටම
සිදුරු සෑදූ

කියති උන්
දෝතට ම දෙන බව..
වතුරත්, අකුරුත්,
සෙනෙහසත්, සතුටත්
සේ සවන පැණි ලූ

එහෙත් ඒවා හොවා ඇත්තේ
නොදන්නා වූ
පතුළක කෙළවරය
ඉදින් කිව හැක
ඒ හරි අපූරු සිදුරු

කියති උන්
රැගෙන එන බව ගැලවුම...
ලනු ද, විදින කටු ද,
විශ්මිත තාක්ෂණය ද..

බැරිම උනොතින්
පුංචි සුරතල් පෙට්ටියක්
උන්ගෙ ගණනේ..

එහෙත් විතරක් නොව මෙහෙත්..

ඇඟේ ගානට හෑරූ
පොළොවේ හැමතැන සිදුරු...
_________________________

© ඩිලන්ත පණ්ඩුක රත්නායක

2019 ඔක්තෝබර් 


(Inspired by two years old child who were stuck in a deep ground hole in southern India and ended as a tragedy; his death while the whole country struggling in a rescue mission) 

https://www.nytimes.com/2019/10/29/world/asia/india-boy-well.html